غارهای دشت گیتو -(دشت گیتو 3)

برف است. سابقاً كه دستگاه های سرد كننده ی امروزی در زندگی مردم وارد نشده بود ساكنان روستاهای اطراف، اوایل تابستان یخ و برف كوه سفیدخانی را با الاغ و قاطر به شهر می آوردند. بیشتر مشتریان آنها بستنی فروش ها بودند.

غار شاه زنده: از ديگر دخمه های قابل توجه غار شاه زنده يا غار شازند است كه بر فراز قله ی رفيع شاه كوه در مغرب پل دوآب، كنار روستای اَلــَرج يا الـُرج واقع شده است. اين غار دهانه ای حدود 2 متر و دهليزی به طول 18 متر دارد. عرض داخلی آن 6 متر و ارتفاعش سه متر برآورد شده است. بر ديوار داخلی غار طاقچه ها و رف هایی تعبيه شده كه ظاهراً محل شمعدانها و نگهداری نذورات و ساير هدایا بوده است. می گویند كيخسرو پادشاه كيانی در اينجا غايب شده. به همين علت غار شازند مورد احترام زردشتيان است و همه ساله تعداد زيادی زرتشتی از سراسر دنيا برای ادای نذر و تقديم هدیه ها و انجام مراسم مذهبی به اين محل می آيند. داخل غار حفره ای عمودی شبيه چاه وجود دارد كه سنگی بزرگ آن را پوشانيده است. سالروز غيبت كيخسرو كه اواخر زمستان است صداهای مهيبی از اطراف كوه و از درون غار شنيده می شود. اين صداها كه به ساز و سرنا بی شباهت نيست در بين اهالی آغاز سال جديد و بازگشت كيخسرو را مژده می دهد. ظاهرا ريزش يخ و برف های پایان زمستان از صخره ها و ديوار مرتفع شاه كوه و پژواک سقوط بهمن چنين صداهایی را موجب می شود.
در دامنه ی كوه روستای گوره زار واقع شده است. هفت تن همراهان كيخسرو از جمله توس، رهام، فريبرز و بيژن به اميد بازگشت كيخسرو مدتها در دامنه ی شاه كوه به انتظار بودند که عاقبت برف و سرمای شديد آنها را از پای در آورد. گویند مدفن آنها در كنار روستای گوره زار است. تعدادی سنگ عظيم و تراش نخورده وجود داشت كه بر بدنه ی هر كدام قاب كتيبه ای ناخوان،تا اين اواخر دیده می شد اما متاسفانه اهالی روستا به جای مصالح ساختمانی از آنها استفاده كرده اند. (برای آگاهی از داستان عروج کیخسرو نگاه کنید به شاهنامه ی فردوسی داستان کیخسرو)

آبشخورهای پرشماری در اینجا و آنجای كوه وجود دارد كه چراگاه انواع قوچ و ميش و كل و بز است. تختگاه قازک مشرف به دربند توره در بلندای كوهی به همين نام واقع شده است. در اين تختگاه، علفچر پهناور و گسترده ای وجود دارد كه خورشيد اولين شروع خود را بيدريغ تا هنگام غروب به آن ارزانی كرده است و مرتع خرم و زيبایی را در اين قله كوه به وجود آورده است. چشمه آبی نيز در آن بام مرتفع، از زمين می جوشد. كمي پايين تر استخر كوچكی آب خنک و زلال چشمه را براي تشنه لبانی كه سربالايی تند كوه را پيموده اند ذخيره مي كند و از سخاوت آن چرندگان و پرندگان نيز بهره می برند. علف هایی كه در تختگاه بلند قازک روییده است در بعضی جاها تا زانو می رسد. نسيمی كه همواره از دربند توره می وزد چشم اندازی چنان پيش رويمان مي گيرد كه پنداری درون دريايی از علف های مواج غوطه می خوريم و رويایی از حرير سبز مي بافيم.
چراگاههای چال خاتون و سِرُو و ارتفاعات خانه ميران و سفيد خانی همگی از جغرافيای تاريخی زيستگاه های كهن و پرباری حكايت مي كند كه نياکان متمدن ما در آن می زيسته اند و امروزه آنچه را سینه به سینه از داستان های آنان به ما رسيده است بايد پاس بداریم و جهت آگاهی آيندگان ثبت و ضبط کنیم.

+ نوشته شده در پنجشنبه دوازدهم مرداد ۱۴۰۲ ساعت 0:31 توسط غلامرضا ساری  |