دشت گیتو ( شازند، قلب تپنده ی دشت گیتو و آستانه زیارت گاه و تفرج گاه(ولی اله شمشیربندی) در کانون توجه

در ادامه، هر آنچه باید درباره «دشت گیتو ( شازند، قلب تپنده ی دشت گیتو و آستانه زیارت گاه و تفرج گاه(ولی اله شمشیربندی)» بدانید به همراه مهم‌ترین جزئیات و اطلاعات تکمیلی ارائه شده است.

در ادامه، تمامی اطلاعات موجود درباره این موضوع به صورت یکجا گردآوری شده است تا بتوانید بدون نیاز به مراجعه به منابع مختلف، جزئیات کامل را مطالعه کنید.

قلب تپنده ی این دشت شهرستان شازند است که در سایه ی قله ی بلند و برفگیر "شهباز" به ارتفاع 3379 متر آرمیده است. شازند از زمانی که نام تازه یافت، جان تازه هم گرفت. چندان که آهسته آهسته اهمیتش از قصبه ی ِ آستانه بیشتر شد و مرکزیت فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را در وسعتی به دست آورد که میان شهر های اراک و بروجرد است. شازند امروز 140000 نفر جمعیت دارد.

ـ آستانه زیارت گاه و تفرج گاه

آستانه یا کرج ابودلف (Aboudalaf) قصبه ای دیرینه سال است که در جنوب شازند واقع شده. آنجا مدفن سهل ابن علی فرزند بلافصل علی ابن ابیطالب (ع) است که ابتدا به نام آستانه ی سهل ابن علی و به مرور و از دوران صفویه تنها به نام آستانه خوانده شد. علی عماد الدوله دیلمی (سلطنت 338ـ 320 ه.ق) پیش از آن که ستاره ی اقبالش بلندی گیرد از سوی مردآویج در آنجا حکمرانی داشته است. ابن حوقل در جلد دوم الجبال درباره ی آستانه می نویسد: « کرج (آستانه) قبل از اسلام معمور بوده و در دوره ی اسلامی به عهد عیسی بن ادریس که از فرزندان ابودلف عجلی بود گسترش یافت و به کرج ابودلف مشهور شد. او در آنجا قصرها و عمارات وسیع چون ابنیه ی سلاطین بنا کرد. شهر از خشت و گل و طول آن دو فرسخ و دارای دو بازار است که مسجد جامع بزرگ شهر در کنار بازار بزرگ بنا شده و بازار دوم به موازات آن بنا شده است. بین دو بازار محوطه ی وسیعی است که منازل و حمام ها در آن ساخته شده. خراجش سیصد و سه هزار درهم است و مردمش در نهایت رفاه زندگی می کنند». حمدالله مستوفی (درگذشته به سال 750 ه.ق) در کتاب خود نزهت القلوب آورده است: «کرج (آستانه) از اقلیم چهارم است و آن را ابودلف عجلی، به عهد هارون الرشید ساخته است. کوه راسمند بر طرف شمال آن جاست و در پای کوه چشمه ای است سخت بزرگ، آن را چشمه ی کیخسرو می نامند و مرغزاری عریض و طویل دارد، شش فرسخ در سه فرسنگ. آن مرغزار را گیتو خوانند و قلعه ای محکم بود آن را فرزین گویند. مردم آنجا سنی متعصب و حقوق دیوانی آنجا ده تومان و دو هزار دینار است.»

همان طور که گفته شد نام کرج کم کم به آستانه تغییر یافت. از عهد صفویه مردمش شیعه شدند و تا امروز بر همین مذهبند.

در دوران آل بویه برای رفاه زایران بر مزار سهل ابن علی ساختمان و حجره های معتبری ساخته شده است. بر بقعه ی اصلی گنبدی به ارتفاع 20 متر بنا شده است. دور تا دور بقعه را رواقی هشت ضلعی به قطر 50 متر احاطه کرده که ضمن استحکام بنا، استراحتگاه زائرانی است که از راه های دور و نزدیک می آیند. دیوارهای قطور با سقف بلند آجری و درهای مشبک اُرسی، زوار را چون نگین انگشتری در بر می گیرد.

درخت توت کهنسالی که به گواهی پلاک شناسنامه اش، افزون بر هزار سال عمر دارد در صحن امامزاده دیده می شود. ممکن است قبل از بنای حاضر، بقعه ی دیگری بر مزار سهل ابن علی بوده باشد. زیارتگاه های دیگری نیز به نام های طالب ابن علی، جعفر ابن علی، فضل ابن جعفر و طوغان ترک (غلام) در فاصله های کوتاهی در اطراف بقعه قرار گرفته اند که هرکدام مشتاقان و زوار خود را طلب می کنند.